Rhizomen: een praktijkontmoeting

In Antwerpen woont een bonte mix van mensen uit verschillende culturen. Rhizomen wil deze enorme diversiteit ook in de werking van culturele instellingen en projecten meer en beter weerspiegeld zien! Rhizomen is een intens competentieverhogend project en ontmoetingsplatform dat plaats biedt aan 20 actieve figuren vanuit verschillende gemeenschappen en (sub)culturen. Elk traject wordt gekoppeld aan een introductie bij een culturele instelling van de stad Antwerpen en diverse werksessies rond cultuursubsidies, projectmanagement, samenwerking & overleg en praktijkvoorbeelden. Na het traject worden de Rhizomers op verschillende manieren ingeschakeld in het culturele veld. Het doel van dit project is naast competentieverhoging vooral netwerken uitbouwen tussen de deelnemers onderling en tussen de deelnemers de cultuursector van de stad Antwerpen. Verschillende personen die het traject hebben doorlopen zijn ondertussen ook tewerkgesteld in de culturele of sociale sector.

Rhizomen is bedoeld als instrument om een veelheid aan dynamische, actieve figuren vanuit verschillende (o.a. etnische) gemeenschappen en (sub)culturen bloot te leggen en te operationaliseren. Immers, veel (sub)culturele dynamieken ontspinnen zich nog altijd in de beslotenheid van een eigen gemeenschap of peer group en raken niet geïntegreerd binnen de reguliere cultuurcircuits.

Het naar de oppervlakte brengen van deze dynamieken – en vooral dan van de mensen die deze dynamieken schragen – is een van de voornaamste doelstellingen van dit project. Kort samengevat is Rhizomen een kort opleidingstraject voor ‘creatieve doeners en denkers’, met sessies rond creatief denken, communicatietechnieken, projectmanagement, het schrijven van subsidiedossiers, het Antwerps subsidiebeleid, het Antwerpse culturele veld in kaart… Ook worden er tijdens het traject een aantal interessante (socio)culturele praktijken bezocht. De initiatiefnemers van die projecten geven er toelichting bij de totstandkoming van hun project. Zo krijgen deelnemers aan Rhizomen een beeld van hoe een cultureel project in de praktijk vorm krijgt. Tot slot krijgen de deelnemers een praktijkoefening, waarbij ze gezamenlijk een (socio)cultureel project uitwerken waardoor opgedane kennis aan de praktijk wordt getoetst.

Bij de selectie van deelnemers aan Rhizomen wordt in de eerste plaats waarde gehecht aan de algemene diversiteit binnen de groep (gender, leeftijd, etniciteit, (sub)cultuur, …). Op de tweede plaats worden deelnemers gescreend op specifieke, individuele competenties zoals artistieke of organisatorische kwaliteiten of kwaliteiten die zich situeren op het vlak van netwerking en communicatie. Zo ontstaat een ‘lerende’ groep, waarbij de deelnemers competenties en perspectieven delen en vermeerderen. Rhizomen is dan ook in zeer belangrijke mate een ‘ontmoetingsproject’. Het creëren van diverse netwerken is op zijn minst even belangrijk als het verwerven van competenties rond projectmanagement of subsidiebeleid. Aangezien deelnemers aan Rhizomen op geregelde basis in een gedeelde ruimte rond een gedeelde inhoud samenkomen en elkaar gaandeweg leren kennen, worden toekomstige samenwerkingen mogelijk waarbij grenzen van gemeenschappen en culturen overstegen worden.

Het rhizoom is een gedecentraliseerd netwerk, gemodelleerd naar een lateraal groeiende, ondergrondse plantenwortel (zoals bij grassen, bamboe, riet, …), anders dan de hiërarchische vertakkingen van een boom. Een rhizoom is een multipliciteit, waarvan de onderdelen niet tot een geheel teruggevoerd kunnen worden. In een rhizoom kunnen alle punten met elkaar verbonden worden. Elk punt is een ingang. Vandaar dat dit model met de opkomst van het internet een actueel theoretisch idee werd. En ook nu in een tijd van zelforganiserende menigtes is het rhizoom relevant. Het rhizoom is wat nomadische beweging toelaat.

Bron: indymedia online - Rachid Atia op 14/10/07

Rhizomen wordt georganiseerd door de cel lokaal cultuurbeleid en Vormingplus Antwerpen.

Een praktijkontmoeting op 12 juni

Deze praktijkontmoeting is aanbevolen aan organisaties en diensten die een intercultureel proces willen starten of reeds gestart hebben. Een deelnemende kandidaat, een ontvangende organisatie en de coördinator van het Rhizomen-project komt een getuigenis brengen over het verloop van en de ervaringen met het project. Om de discussie op een diepgaande manier te kunnen voeren worden het aantal deelnemers beperkt tot 20.

Waar en wanneer?

Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media, Arenbergstraat 9, 1000 Brussel (lokaal 2C2) 

Vrijdag 12 juni van 10h tot 12h30 (broodjesbuffet en netwerking)

Hier inschrijven

In-Fusion: een praktijkontmoeting

Door een zorgzame keuze van beelden, verhalen en samenwerking, netwerken met verenigingen en beursorganisaties werkten het Forum van Etnisch-Culturele Minderheden vzw (Minderhedenforum) en FARO (Vlaams Steunpunt voor Cultureel Erfgoed vzw) samen om een bewustzijn van interculturaliteit in ons erfgoed te creëren. In-fusion is een kleurrijk erfgoedproject dat vanuit een ziekenhuiscontext op een originele manier weergeeft hoe interculturele impulsen het erfgoed van alledag beïnvloeden en verrijken.

In ons dagelijks leven komen we voortdurend in contact met erfgoed. Wat we eten, hoe we communiceren, hoe we ons verplaatsen, wat we doen om ons te ontspannen, het behoort allemaal tot ons erfgoed, zowel dat van vroeger als van nu. We denken aan erfgoed als ‘iets typisch van bij ons’: een Breugeltafel met rijstpap als het oerklassieke Vlaamse dessert. Maar is dat wel zo? Waar komt de rijst in de rijstpap immers vandaan? En de tomaat in ‘onze’ tomaat-garnaal of de aardappel in ‘onze’ friet-biefstuk… De flamenco, zo typisch voor Spanje, groeide rechtstreeks uit de Moorse cultuur. American Football is niet louter Amerikaans maar heeft zijn roots in het Engelse rugby. En zo zijn er tal van getuigen van de dynamische wisselwerking tussen culturen te vinden in wat we eten, in welke feesten we vieren of hoe we onze huizen inrichten.
Erfgoed is met andere woorden geen statisch gegeven. Het is voortdurend in beweging: door reizen, handel en migratie kreeg en krijgt erfgoed doorlopend interculturele impulsen. Kan je dan nog spreken van ‘mijn’ of ‘ons’ erfgoed? Ja, toch wel, omdat we erfgoed en impulsen telkens laten versmelten tot iets dat gaat behoren tot de cultuur van alledag. In de muziekwereld en de culinaire wereld spreekt men van fusion, maar fusion beperkt zich niet tot enkele deelaspecten. In heel de samenleving is fusion aanwezig en dus ook in het erfgoed. 

Om ten volle te kunnen verbeelden welke impact verschillende culturen op ons erfgoed hebben, hebben we een microkosmos nodig. Sommige plaatsen fungeren als een soort microkosmos waar verschillende mensen, groepen, tradities samenkomen en (soms) interageren. Een ziekenhuis is zo’n microkosmos. Het is ook een plaats waar een zekere discipline heerst: om het geheel te doen werken, zijn duidelijke (geschreven en ongeschreven) regels nodig. 

In de microkosmos van een ziekenhuis zijn we in de eerste plaats allemaal gelijk: we zijn patiënt, bezoeker, verpleger,…  maar doordat iedereen een beetje van zijn of haar cultuur van alledag meebrengt, krijgen we ook diversiteit. Een injectie heeft niet voor iedereen dezelfde betekenis. Niet iedereen deelt suikerbonen uit bij een geboorte. Niet iedereen brengt bloemen mee als hij bij een patiënt op bezoek gaat. Niet iedereen verkiest hetzelfde eten op zijn bord. Niet iedereen uit zijn pijnbeleving op dezelfde manier. Kortom, we proberen onze cultuur van alledag in te passen in de ziekenhuisomgeving. Dat is waar het interessant wordt! Hoe gaat iedereen om met deze cultuurverschillen en -gelijkenissen? Welke verrijking levert deze interculturaliteit op voor ons erfgoed en voor de manier waarop we samenleven? 

Praktijkontmoeting op 24 juni

De doelstelling was onder andere om de dialoog te bevorderen en een stimulans te creëren tussen organisaties van etnisch-culturele minderheden en erfgoedoerganisaties. In deze ontmoeting presenteren Faro en het Minderhedenforum hun ervaringen. Er wordt toegelicht op welke manier de samenwerking tussen de verschillende organisaties & partners verliep, welke rol zij opnamen en wat de aandachtspunten hierbij waren. Deze ervaringen zijn leerrijk voor iedereen die een samenwerkingsverband wil aangaan.

Voor wie?

Deze praktijkontmoeting is aanbevolen aan organisaties en diensten die een samenwerking willen starten of reeds gestart hebben. Om de discussie op een diepgaande manier te kunnen voeren beperken wij het aantal deelnemers tot 20.

Waar en wanneer?

Woensdag 24 juni 2009 (10u00 tot 12u30)

Departement Cultuur, Jeugd, Sport en Media, Arenbergstraat 9, 1000 Brussel (lokaal 1A3)

Hier inschrijven

Projectoproep: Rondetafels van de interculturaliteit 2009

De Federale regering lanceert de Rondetafels van de interculturaliteit met als doel een interculturele samenleving te promoten die open, rijk en sterk is en respect heeft voor de verschillen en voor de verscheidenheid van religies en filosofische bewegingen. Een samenleving die in het teken staat van de burger.

De rondetafels beginnen in september 2009 en worden afgesloten in februari 2010.

De Federale regering wil hierbij alle buurtorganisaties, het lokaal verenigingsleven, de scholen, … betrekken door het organiseren van evenementen, debatten, ontmoetingen, uitwisselingen van goede praktijken en het ontdekken van nieuwe pistes voor de promotie van een interculturele gemeenschap. Een honderdtal projecten die plaatsvinden tussen 7 september 2009 en 15 januari 2010 kunnen financiële ondersteuning krijgen.

Op het einde van het project moet de kandidaat-organisatie een activiteitenverslag opstellen en vier voorstellen doen die de dialoog tussen de culturen kunnen bevorderen.

Relevante en vernieuwende projecten kunnen een subsidie krijgen tot 5000 euro.

Meer informatie over de voorwaarden vind je hier.