Brief van Marc Schepers

“De kunstwereld vertrekt vanuit een anglo-europese basis om kunst te definiëren. Al wat daar niet aan beantwoordt, wordt als exotisch of kitsch beschouwd.” (Rachida Lamrabet)

Ik (Marc Schepers, red.) kreeg gisteren de uitnodiging van “Talking Head” op mijn email. Tezelfdertijd werd ik geconfronteerd met bovenstaand citaat van Rachida Lamrabet. Het probleem is, ik heb er een hele nacht over zitten nadenken. Waarom? Omdat het mij gefrustreerd in de oren klinkt. Daarom wil ik hier enkele voetnoten bijzetten.

In de eerste zin uit het gebruikte  citaat kan ik me plus minus vinden. Alhoewel “anglo-europese basis” een te oppervlakkige beschrijving is voor het gebeuren in de zogenaamd westerse kunstwereld. Het probleem zit volgens mij in het gebruik van het woord “basis” alsof de gehele kunstwereld vanuit dezelfde basis vertrekt. Het lijkt erop dat letterlijk alles uit die kunstwereld, over dezelfde kam gescheerd wordt, en dat hoeft niet zo te zijn. Een dergelijk standpunt is vrij eenzijdig en wijst op een onbegrip voor het dan toch zeer complexe gegeven “kunstwereld”. 

Lees hier de volledige brief-van-marc-schepers

Talkinghead’08 start met een salongesprek

Kunstenaars geven tijdens het salongesprek op de stART Dag van het Forum voor Amateurkunsten het startschot voor een ‘estafette’ aan dialogen waaraan ook U kan deelnemen! Geen debat of discussie, maar ontmoeting en interactieve uitwisseling in een ongedwongen kader.

Wie is beter geplaatst dan kunstenaars om communicatiebarrières tussen mensen van verschillende culturen te doorbreken of samen een dialoog aan te gaan omtrent visies op de diverse samenleving? Talkingheads spoort kunstenaars aan om duo’s te vormen, één allochtoon en één autochtoon, om elkaar te ontmoeten en in dialoog te treden, om samen nieuwe initiatieven op te zetten of elkaar te laten beïnvloeden met respect voor elkaars identiteit.

Hoe tackelen kunstenaars de multiculturele samenleving als persoon en bij hun eigen artistieke creatieprocessen? Wat betekent interculturele dialoog in een artistiek perspectief? Zijn het daarbij enkel de hybride uitingen, de ‘fusion arts’, die het zuurstofgehalte in de maatschappij moeten verhogen? Leven er nog steeds teveel stereotypen of verstarde ideeën van een ‘folkloristische cultuurbeleving’ uit een denkbeeldig Allochtonië? Soms verwijnt de schepper van kunst onder de noemer allochtoon, waardoor de kunstenaar haast niet meer van zijn ‘multicultureel’ statuut afraakt.

Talking Heads zijn o.a.: Hazim Kamaledin met Erwin Jans; Gökhan Girginol met  Eric Raeves; Souad Boukhatem met Michael De Cock;  Allel El Berkani met Hans Herbots

Moderator: Stefaan Anrys is Afrika-journalist voor MO* Mondiaal Magazine en werkt daarnaast ook als freelancer voor Belgische magazines en kranten, waaronder De Tijd, Libelle en Elders & Anders. Rond 17u30 brengt Gökhan Girginol, laureaat van de kif kif awards voor spoken word, een korte live act.

Bij het vorige debat – Talkinghead’07 – waren ook oa.  Jan Van Imschoot en Rachida Lamrabet betrokken.

Wanneer? Zaterdag 15 november 2008 om 15u30 tot 18u.
Waar? pand ‘Koloniale Waren’ (Kunstencentrum Belgie) Koningin Astridlaan 81-83, Hasselt

Naima Charkaoui ‘Het tij kan nog keren’

Q- Zal de verkiezing van Barack Obama tot president van de VS een invloed hebben op het minderhedendebat en -beleid in ons land?
A- ‘Ik denk dat we dat effect niet mogen overschatten’, zegt Naima Charkaoui, coördinator van het Minderhedenforum. ‘En ik zou ook niet té optimistisch zijn.’
Q- Waarom niet?
A- ‘Omdat we moeten afwachten wat hij ervan terechtbrengt. Nu is het enthousiasme groot, maar het tij kan nog keren. Al mogen we de symbolische betekenis van zijn verkiezing niet onderschatten. Wij hopen dat zijn slogan Yes, we can! ook bij ons tot meer voluntarisme leidt in het beleid.’
Q- Dreigt er ook geen verharding van het debat? In TerZakewerd meteen de vraag gesteld of minderheden bij ons nu niet uit hun slachtofferrol’ moeten komen.
A- ‘Dat mag niet de les zijn die we hieruit trekken. Dat een zwarte president in de VS mogelijk is en bij ons nog niet, zegt vooral veel over de verschillen tussen de Amerikaanse en Europese samenleving. Een minderhedenbeleid moet afgestemd zijn op de emancipatie van de hele groep, niet op het succes van één uitzonderlijk getalenteerd individu. Wat geldt voor de vrouwenemancipatie, geldt voor het minderhedenbeleid: pas als allochtonen met gemiddelde kwaliteiten kunnen doorstoten naar belangrijke posities, zal de gelijkwaardigheid een feit zijn.’
Q- Waar moeten onze prioriteiten liggen?
A- ‘Onderwijs en werk. En de beeldvorming in de media moet evenwichtiger. Wij pleiten voor een minderhedenmasterplan, met  als uiteindelijke streefdoel om in alle sectoren van de maatschappij een vertegenwoordiging van 10 procent te hebben.’

bron: Joël De Ceulaer uit www.knack.be op 07/11/2008

Twee “Talking Heads”, Michael De Cock en Rachida Lamrabet, hebben elkaar gevonden in een nieuw theaterproject: Belga.

Momenteel werkt Rachida, op vraag van ‘t ARSENAAL aan haar eerste theatertekst: BELGA.

De historische context

De eerste georganiseerde migrantenstroom van Marokko naar België kwam begin jaren zestig op gang. De geschiedenis is bekend: na de mijnramp in Marcinelle wilde de Italiaanse overheid geen werkkrachten meer sturen. De Belgische regering moest noodgedwongen elders gaan rekruteren. Zo kwam ze in Marokko terecht. De eerste Marokkaanse migranten hadden niet de intentie lang te blijven. Hooguit een jaar of twee. De vrouwen bleven achter in het thuisland. Veel geld verdienen en dan weer naar huis. Dat was het plan. Dat het anders liep is intussen genoegzaam bekend.

Een verhaal over droom en realiteit, vroeger en nu

Deze migratiegeschiedenis is niet enkel een historisch gegeven maar ook een verhaal met zijn wortels in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw. En een verhaal dat tot vandaag het leven/samenleven in onze steden bepaalt. Met deze voorstelling willen we het over vandaag hebben, door terug te graven naar de eerste verhalen en dromen van de eerste avonturiers die naar hier kwamen.

De jury van de Debuutprijs 2008 prijst Lamrabet om de grote nauwkeurigheid waarmee ze haar eerste roman heeft geconstrueerd: “In een bewust kale en onliteraire taal tekent Rachida Lamrabet portretten van deze kleine groep mensen die met elkaar in contact komen als een van hen omkomt bij een poging om via Spanje naar België te vluchten. Zonder belerend te worden en zonder in de gebruikelijke clichés te vervallen, laat de schrijfster ieder van hen zijn of haar verhaal vertellen.’

Zonder woordvoerder te willen zijn van wie of wat dan ook, toont Lamrabet in Vrouwland de twijfels en onzekerheden van een groep jongeren van deze tijd die ondanks alle meestal negatieve media-aandacht veel te weinig zelf aan het woord komen. Voor een literaire prijs is dit op zich niet belangrijk: in dit geval is het cruciaal dat Lamrabet een meer dan adequate literaire vorm heeft gevonden om een belangrijke nieuwe stem te laten horen in het Vlaamse literaire landschap.’

→ lees meer

Hazim Kamaledin en Rachida Lamrabet samen op Witte nachten Zwarte Sterren

“Elke gemeenschap moet de kansen krijgen om haar verhalen te vertellen. Je moet je een weg banen in de samenleving en literatuur is een van de wegen. De boeken die vandaag goed in de markt liggen, bevestigen de culturele, socio-economische en religieuze stereotypering: denk aan ‘de moslima die voortdurend onderdrukt wordt.”(Rachida Lamrabet, winnares Debuutprijs, in De Morgen, 29/10/2008)

In het kader van Witte Nachten Zwarte Sterren presenteert tg Cactusbloem een theatraal moment met proza van nieuwkomers, langblijvers en andere parels uit de Arabische literatuur. Verzameld proza van de winnares van de Debuutrpijs 2008 Rachida Lamrabet, de Iraakse schrijvers Falah Sjaker en Taher Abed Alwan en de Iraakse theatermaker Hazim Kamaledin wordt door de schrijvers zelf, in samenspel met de acteurs Nadia Abdelouafi en Pieter De Buysser, op het podium gebracht. De jonge filmmakers Kobe Wens, Fabien De Lathauwer en Hussein Kamil brengen woord en beeld samen.

Waar en Wanneer? Woensdag 12 november 2008, 20u in Auditorium Stadsbibliotheek Permeke, Antwerpen.

“-13˚C” – “Tarra” – “Nu”

Op maandag 6 oktober presenteerde tg Cactusbloem drie films. Deze films werden getoond in het auditorium van de Antwerpse Stadsbibliotheek Permeke

Eén van deze films betrof “-13˚C”, geproduceerd door Flying Carpet vzw, een creatie van Allel EL Berkani, Stefan Percival, Mo Belkadi, Mungu Cornelis en Jeroen Percival. “-13˚C” is het resultaat van een hybride workshop tussen representatieve acteur en mensen zonder ervaring. Wanneer drie mannen in een koelcel opgesloten zitten, ontstaat een ruzie. Eén van hen is een zwarte homoseksueel, een andere is kok, de derde is een Marokkaanse jongeman.

De tweede film, “Tarra”, vertelt het verhaal van Guy, een jonge vrachtwagenchauffeur en zijn lading, ‘de verstekeling’ Zoubir. Guy vervoert zijn ‘vracht’ over de snelweg, nietsvermoedend dat er een vluchteling in zijn laadruimte meereist. De twee mannen zijn slechts enkele meters van elkaar verwijderd. Hoewel ze enkel door een wand gescheiden zijn leven beiden in gescheiden werelden. Allebei leggen ze hetzelfde parcours af. Cast: Frederik Huys, Mokhalled Rasem, scenario en regie: Kobe Wens, camera: Johan van Gerwen, klankopname en mix: Robin Goubin, productie: Veerle Appelmans.

“Nu” is de titel van de derde film en vormt een nieuw experiment. Het maken van de film gebeurt live en online. De aanwezigheid van het publiek, dat zich op en naast het podium bevindt, sluipt het filmisch experiment binnen. “Nu” is een creatie van Kobe Wens, Fabien De Lathauwer en Hazim Kamaledin. Muziek: Diederik van Remoortere, Emmanuelle Schotsaert, Camera: Hussein Kamil.

Met Witte Nachten Zwarte Sterren presenteert tg Cactusbloem in samenwerking met nieuwkomers-kunstenaars en gevestigde kunstenaars vier salons rond poëzie, film, proza en filosofie. Dankzij de steun van Antwerpen Boekenstad en het Ministerie van Inburgering vinden deze salons plaats in het najaar 2008 in het auditorium van de Stadsbibliotheek Permeke in Antwerpen. De buurt rond het De Coninckplein sluipt Permeke en Witte Nachten Zwarte Sterren binnen. Kunstenaars gaan de confrontatie aan met het plein en haar bewoners.

tg Cactusbloem organiseert multidisciplinaire creaties of salons, op locatie en in het reguliere circuit. In deze salons staat niet één bepaalde kunstvorm voorop, maar wordt juist een vermenging van verschillende genres benadrukt. Zo wil tg Cactusbloem het publiek laten kennismaken met artistieke uitingen die buiten het gangbare circuit vallen. Nieuwkomers-kunstenaars werken samen met gevestigde kunstenaars om hun artistieke werk in het Vlaamse culturele circuit te introduceren.

Een creatie van:
Allel El Berkani, Fabien DeLathauwer, Falah Shaker, Frank Olbrechts, Hamdan Sary, Hazim Kamaledin, Hussein Kamel, Jérémie Hakeshimana, Katrien Van Wassenhove, Kobe Wens, Machteld Van den Camp, Madjid Matrood, Marijke De Roeck, Mieke Weckesser, Monika Krseziak, Nadia Abdelouafi, Omar Nahas, Pieter De Buysser, Rachida Lamrabet, Sahar El Hafed, Said Ounouss, Taha Adnan, Taher Alwan, Tarek Abed, Twiggy Bossuyt–